Pranie brudnych pieniędzy to proces, w którym nielegalnie zdobyte środki finansowe są „oczyszczane”, aby wyglądały na legalne. Termin ten odnosi się do działań mających na celu ukrycie źródła pochodzenia pieniędzy, które zostały zdobyte w wyniku przestępstw, takich jak handel narkotykami, oszustwa, korupcja czy inne nielegalne działalności.

Proces prania brudnych pieniędzy zazwyczaj składa się z trzech głównych etapów:

1. Umieszczenie (Placement): Na tym etapie nielegalne pieniądze są wprowadzane do systemu finansowego. Może to odbywać się poprzez wpłaty gotówki na konta bankowe, zakup aktywów (np. nieruchomości, samochodów) lub inwestycje w legalne przedsiębiorstwa.
2. Ukrycie (Layering): W tym kroku przestępcy starają się zmylić organy ścigania, dokonując serii skomplikowanych transakcji finansowych. Może to obejmować transfery między różnymi kontami bankowymi, zarówno krajowymi, jak i zagranicznymi, a także inwestycje w różne instrumenty finansowe. Celem jest zatarcie śladów i utrudnienie identyfikacji źródła pieniędzy.
3. Integracja (Integration): Ostatni etap polega na wprowadzeniu „oczyszczonych” pieniędzy z powrotem do legalnej gospodarki.

Obowiązującą w Polsce definicję prania pieniędzy można znaleźć w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Pranie pieniędzy jest to czyn określony w art. 299 kodeksu karnego, czyli dotyczy on tych, którzy środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmują, posiadają, używają, przekazują lub wywożą za granicę, ukrywają, dokonują ich transferu lub konwersji, pomagają w przenoszeniu ich własności lub posiadania albo podejmują inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku.

Pochodzenie terminu prania brudnych pieniędzy sięga początków XX wieku. Po raz pierwszy został użyty w związku z mafijną działalnością Ala Capone w Stanach Zjednoczonych. Termin ten zyskał popularność w latach 80. XX wieku, szczególnie w kontekście przestępczości zorganizowanej, kiedy to gangi i mafie zaczęły szukać sposobów na „oczyszczenie” pieniędzy zdobytych w wyniku nielegalnych działań, takich jak handel narkotykami czy oszustwa.

Po raz pierwszy w kontekście prawnym sformułowanie „pranie pieniędzy” wystąpiło w związku z aferą Watergate, w 1982 roku w Stanach Zjednoczonych.